Danh sách việc không nên làm ngắn hơn danh sách việc nên làm, và quan trọng hơn nhiều.
Việc gì hay bị làm theo phản xạ nhất
- Cho uống nước
- Tự đưa đi bằng xe nhà khi đã gọi cấp cứu rồi
- Cả hai đều xuất phát từ ý tốt
- Và cả hai đều có thể làm hỏng việc
- Mục thứ ba là lý do chúng khó bỏ
Không ai làm hai việc ấy vì cẩu thả. Người ta làm vì muốn giúp ngay lập tức.
Có nên cho họ dùng thêm thứ gì không
- Không, trừ khi được người có chuyên môn dặn
- Cả thứ mua không cần đơn cũng vậy
- Cả thứ họ vẫn dùng hằng ngày cũng phải hỏi
- Hỏi người trực là đủ
- Mục thứ ba là chỗ nhiều người bỏ qua
Site này không nêu tên thứ nào và không nói liều nào. Mọi quyết định về phần đó đều nằm ngoài site.
Có nên tự tra cứu để làm theo không
- Không
- Thông tin tra được trong vài phút thường không hợp tình huống
- Thời gian tra là thời gian mất
- Người trực đang ở đầu dây và trả lời nhanh hơn
- Mục thứ tư là lối đi đúng
Một cuộc gọi cho ra câu trả lời hợp với đúng tình huống của bạn. Không trang nào làm được điều đó.
Có nên huỷ cuộc gọi nếu thấy đỡ
- Không tự huỷ
- Gọi lại báo là đã đỡ
- Để họ quyết định
- Có những chuyện dịu đi rồi quay lại nặng hơn
- Mục thứ tư là lý do
Quãng dịu đi giữa chừng đánh lừa rất hiệu quả. Nó cho cảm giác mọi thứ đang tốt lên đúng lúc không nên tin.
Về chuyện đừng đắp hay bôi gì lên vết thương
- Đừng bôi hay đắp thứ gì theo kinh nghiệm truyền miệng
- Nhiều thứ làm việc xử lý sau đó khó hơn
- Hỏi người trực xem nên làm gì
- Và chỉ làm đúng thứ được dặn
- Mục thứ ba là việc đúng
Nhiều mẹo truyền miệng đã lưu hành rất lâu mà chưa ai kiểm lại. Site này không nhắc lại mẹo nào cả.
Về chuyện đừng lay hoặc dựng người bất tỉnh dậy
- Đừng lay mạnh hay xốc dậy
- Đừng cố dựng ngồi cho tỉnh
- Nói với người trực là họ không tỉnh
- Họ sẽ dặn cụ thể nên làm gì
- Mục thứ ba là bước đúng
Đây là phản ứng bản năng khi thấy ai đó không phản hồi. Nói cho người trực biết thì bạn được hướng dẫn ngay.
Về chuyện đừng để đám đông vây quanh
- Ngoài đường thì nhờ mọi người lùi ra
- Để có chỗ thoáng và có lối vào
- Một hai người ở lại giúp là đủ
- Đông người làm chậm mọi thứ
- Mục thứ ba là mức vừa đủ
Ai cũng muốn giúp nhưng đông quá thì thành cản. Nhờ vài người làm việc cụ thể là cách gọn nhất.
Về chuyện đừng đăng lên mạng
- Đừng chụp ảnh đăng lên mạng
- Đó là chuyện riêng của người ta
- Và người nhà không nên biết tin theo cách đó
- Cầm điện thoại thì để gọi, không để quay
- Mục thứ ba là lý do rõ nhất
Biết tin người thân gặp chuyện qua một bài đăng là điều không ai đáng phải chịu. Đây là ranh giới nên giữ tuyệt đối.
Về chuyện đừng hứa hẹn điều mình không biết
- Đừng nói không sao đâu khi bạn không biết
- Nói việc đã làm thay vì đoán kết quả
- Đã gọi rồi và xe đang tới là câu đủ
- Câu đó vừa thật vừa làm dịu
- Mục thứ ba là câu nên dùng
Người bệnh nhớ rất lâu những câu nghe được lúc ấy. Một câu thật thì luôn an toàn hơn một câu trấn an suông.
Về chuyện đừng tự ý dọn hiện trường
- Nếu là tai nạn thì đừng dọn dẹp vội
- Trừ khi cần để đảm bảo an toàn
- Hiện trường có thông tin cho người tới
- Giữ nguyên thứ liên quan nếu được
- Mục thứ ba là lý do
Thứ người bệnh vừa dùng hoặc vừa tiếp xúc có thể rất đáng xem. Dọn đi là xoá mất nó.
Về chuyện làm rồi mới biết là không nên
- Lỡ làm rồi thì cứ nói ra
- Nói với người trực hoặc với người tới
- Họ cần biết để tính tiếp
- Giấu mới là chỗ gây hại
- Mục thứ tư là điều quan trọng nhất
Không ai trách một người vừa cố giúp người thân mình. Nhưng họ cần biết chuyện gì đã xảy ra.
Ba câu khi gọi cho người có chuyên môn
- Chuyện này bắt đầu từ bao giờ
- Nó đang nặng lên, giữ nguyên, hay nhẹ đi
- Tôi có bệnh nền và đang dùng những gì
- Bài này thêm: tôi đã làm gì trước khi gọi
Ba câu đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.
Cấp tính nói về tốc độ, không nói về mức độ
- Cấp tính nghĩa là đến nhanh
- Mạn tính nghĩa là kéo dài
- Cả hai đều không nói chuyện đó nặng hay nhẹ
- Mức độ là chuyện phải đánh giá riêng
- Mục thứ ba là điều cả site này lặp lại
Nhầm hai trục này là nhầm hay gặp nhất khi tự tra cứu.
Gọi cấp cứu ngay, không chờ xem sao, nếu
- Đau ngực, khó thở, hoặc yếu một bên người
- Méo miệng hoặc nói không rõ tiếng
- Lơ mơ, khó đánh thức, hoặc co giật
- Chảy máu không cầm được hoặc chấn thương nặng
- Bất cứ dấu hiệu nào đến đột ngột và nặng lên nhanh
Năm dấu hiệu này lặp lại ở mọi bài, và trong những trường hợp ấy thì gọi trước, hỏi sau.
Câu hỏi thường gặp
Việc gì hay bị làm theo phản xạ nhất?
Cho uống nước, và tự đưa người bệnh đi bằng xe nhà khi đã gọi cấp cứu rồi.
Có nên cho họ dùng thêm thứ gì không?
Không, trừ khi người trực tổng đài hoặc người có chuyên môn dặn. Cả thứ mua không cần đơn cũng vậy.
Có nên tự tra cứu để làm theo không?
Không. Thông tin tra được trong vài phút thường không hợp tình huống, và thời gian tra là thời gian mất.
Có nên huỷ cuộc gọi nếu thấy đỡ?
Không. Gọi lại báo là đỡ, để họ quyết định, đừng tự huỷ.